หากคุณกำลังสงสัยว่า palliative care คืออะไร ใช่อีกหนึ่งทางเลือกของการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายด้วยโรคที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้หรือไม่ เหมาะกับใคร เป็นทางเลือกสำหรับผู้ป่วยประเภทไหนเราจะพาคุณไปทำความรู้จัก
palliative care คืออะไร
palliative care คือการดูแลแบบประคับประคองหรือการดูแลที่มีจุดประสงค์หลักในการเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและคนในครอบครัวโดยอาศัยการลดความทุกข์ทรมานครอบคลุมทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ ส่วนใหญ่ถูกนำมาใช้รักษาผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นผู้ป่วยระยะสุดท้ายและไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ รวมถึงมีแนวโน้มเสี่ยงต่อการเสียชีวิตสูง ข้อดีของการรักษาแบบประคับประคอง คือช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจโรค เข้าใจการรักษาและเข้าใจถึงผลประโยชน์ที่จะได้รับ รวมถึงความเสี่ยงจากการรักษาด้วยนั่นเอง
แต่อย่างไรก็ตามบางครั้งการรักษาแบบดูแลประคับประคองไม่ได้ถูกนำมาใช้ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายเพียงอย่างเดียว แต่สามารถนำแนวทางดังกล่าวมาใช้ในการลดอาการที่เกิดจากโรคที่ก่อให้เกิดความทุกข์ทรมานหรือรุนแรงได้ด้วย
แนวทางการดูแล
แนวทางการรักษาด้วย palliative care หลัก ๆ มีอยู่ด้วยกันหลายวิธี เช่น
1. แนวทางการดูแลสำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว
อาจมีการพิจารณาว่ายาต่าง ๆ ของผู้ป่วยมีประโยชน์หรือมีความจำเป็นหรือไม่สามารถปรับหรือลดการรักษาได้หรือเปล่า เช่น การรักษาโรคเบาหวานอาจมีการพิจารณาให้ลดปริมาณยาเพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดภาวะน้ำตาลต่ำ เป็นต้น
2. การรักษาอาการช่วงท้ายของชีวิต
ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการสับสน นอนไม่หลับ อาการซึมลง กระสับกระส่าย กระวนกระวายประสาทหลอน ฯลฯ แนวทางการรักษาแบบระคับประคองจึงเน้นให้ผู้ป่วยยังคงมีปฏิสัมพันธ์กับผู้ดูแลและคนในครอบครัวเพื่อเปิดโอกาสให้พูดคุย สื่อสาร บอกรัก หรือแสดงความห่วงใย
การรักษาแบบประคับประคองเหมาะกับใคร
สำหรับแนวทางการรักษาแบบ palliative care หลัก ๆ เหมาะกับกลุ่มโรคเรื้อรังไม่หายขาดมีผลต่อคุณภาพชีวิตลดลง ได้แก่
- โรคสมองเสื่อม
- โรคมะเร็งระยะลุกลาม
- โรคพาร์กินสัน
- โรคปอ
- ดโรคหัวใจเรื้อรัง
- โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง
- โรคไตระยะสุดท้าย
- โรคตับแข็งระยะท้าย
- และผู้ป่วยติดเตียง
ต่างจาก long term care อย่างไร
สำหรับความแตกต่างหลัก ๆ ของ palliative care กับ long time care คือ กลุ่มเป้าหมายของผู้ป่วยโดย palliative จะใช้รักษาผู้ป่วยในระยะสุดท้ายที่มีปัญหาครอบคลุมทั้งร่างกายและจิตใจ แต่ long time care ใช้รักษาผู้ป่วยที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ (มีผลมาจากการเจ็บป่วยเรื้อรัง การประสบอุบัติเหตุ หรือความพิการ)
สรุปได้ว่า palliative care ถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการรักษาที่มีประโยชน์อย่างมากสำหรับผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่แพทย์ได้รับการวินิจฉัยแล้วว่าไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้และจำเป็นต้องได้รับการดูแลแบบประคับประคองเพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีนั่นเอง
